به گزارش سرویس بین الملل «خبرگزاری حوزه»، حجتالاسلام سید مصطفی موسوی، از اساتید حوزه علمیه قم، در وبینار بینالمللی برگزارشده به مناسبت روز مباهله و نزول سوره مبارکه «هل أتی»، با موضوع «از مباهله تا هل أتی؛ مبانی قرآنی مقاومت اهلبیتی در برابر سلطه» به تبیین پیوند میان مباهله، سوره انسان و مفهوم مقاومت در جهان معاصر پرداخت.
وی در ابتدای سخنان خود ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این نشست علمی و مهمانان حاضر از کشورهای ایران، بنگلادش، میانمار و پاکستان، اظهار داشت: مقصود از مقاومت در این بحث، صرفاً یک مفهوم نظامی یا سیاسی نیست؛ بلکه مقاومت، مفهومی قرآنی، اخلاقی و تمدنی است؛ یعنی ایستادگی یک امت در برابر تحریف حقیقت، سلطه سیاسی، اشغالگری، تحریم، تحقیر ملتها و بیتفاوتی نسبت به مظلوم.
این کارشناس دینی با طرح این پرسش که آیا میتوان از آیه مباهله و آیات سوره هل أتی شاخصهایی برای فهم مقاومت امروز استخراج کرد، گفت: پاسخ مثبت است؛ البته نه به این معنا که آیات قرآن را صرفاً به مسائل سیاسی روز محدود کنیم، بلکه به این معنا که قرآن منطق کلانی درباره حق، باطل، عدالت، ایثار، کرامت و دفاع از مظلوم به انسان ارائه میدهد.
حجتالاسلام موسوی با اشاره به آیه مباهله در سوره آلعمران، آیه ۶۱، مباهله را «صحنه صدق در برابر تحریف» دانست و افزود: مباهله تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه الگویی قرآنی برای ایستادگی در برابر تحریف حقیقت است. در این آیه، تعبیر «مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ» نشان میدهد که مباهله پس از علم، گفتوگو، استدلال و روشن شدن حقیقت مطرح میشود؛ بنابراین مقاومت نیز باید از آگاهی، معرفت و تبیین آغاز شود.
جهت اطلاع بیشتر:
وبینار علمی بینالمللی به مناسبت روز مباهله و نزول سوره هل أتی برگزار شد
وی ادامه داد: در منطق قرآن، پیش از مقاومت نظامی باید مقاومت معرفتی داشت؛ پیش از موضعگیری سیاسی باید حقیقت را شناخت و پیش از ایستادگی در میدان، باید در میدان تبیین پیروز شد. امروز نیز یکی از مهمترین میدانهای تقابل با سلطه، میدان روایتها، رسانهها و تحریف حقیقت است.
این پژوهشگر دینی با اشاره به حضور اهلبیت(ع) در واقعه مباهله تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) در این صحنه، امیرالمؤمنین علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را همراه خود آوردند. این همراهی، نشانه جایگاه اهلبیت(ع) بهعنوان معیار صدق و پشتوانه حقانیت پیامبر(ص) است. از اینجا روشن میشود که هر حرکت دینی و سیاسی، اگر بخواهد خود را در مسیر اهلبیت(ع) بداند، باید با معیار صدق، عدالت، اخلاص، دفاع از مظلوم و پرهیز از ظلم سنجیده شود.
حجتالاسلام موسوی در بخش دیگری از سخنان خود، مباهله را با مسئله جنگ روایتها در عصر رسانه مرتبط دانست و اظهار داشت: امروز قدرتهای سلطهگر تلاش میکنند اشغالگری را «دفاع از امنیت»، ترور را «اقدام امنیتی»، محاصره انسانی را «فشار سیاسی» و مقاومت ملتها را «تهدید جهانی» معرفی کنند. در چنین شرایطی، مباهله به ما میآموزد که حقیقت نباید زیر آوار روایتهای دروغ پنهان بماند.
وی با تأکید بر اینکه «مقاومت بدون تبیین ناقص است»، افزود: قدرت دفاعی بدون قدرت روایت کافی نیست. امت مقاوم باید بتواند حقیقت خود را با زبان علمی، اخلاقی و جهانی بیان کند و اجازه ندهد رسانههای سلطه، جای حق و باطل را تغییر دهند.
کارشناس دینی با اشاره به سوره انسان و آیات مربوط به اطعام مسکین، یتیم و اسیر، گفت: سوره هل أتی منطق ایثار اجتماعی را به ما میآموزد. در این سوره، اهلبیت(ع) در حالی اطعام میکنند که خود نیز به آن نیاز دارند. این یعنی مقاومت تنها زمانی ارزشمند نیست که جامعه در رفاه کامل باشد؛ مقاومت واقعی آنجاست که جامعه در شرایط فشار نیز نسبت به مظلوم بیتفاوت نمیماند.
وی با بیان اینکه مقاومت اهلبیتی دو بُعد بیرونی و درونی دارد، تأکید کرد: یک بُعد مقاومت، دفاع از مظلومان و مقابله با سلطه خارجی است؛ اما بُعد دیگر آن، عدالت اجتماعی، خدمت به مردم، توجه به محرومان و کاستن از رنج جامعه است. اگر جامعهای میخواهد از مظلوم فلسطینی دفاع کند، باید نسبت به فقیر، یتیم، محروم و گرفتار در داخل جامعه خود نیز حساس باشد.
حجتالاسلام موسوی با اشاره به واژه «اسیر» در سوره انسان، اخلاق مقاومت را یکی از مهمترین شاخصهای مقاومت اهلبیتی دانست و گفت: قرآن کریم حتی اسیر را از دایره کرامت انسانی خارج نمیکند. این نکته نشان میدهد که مقاومت دینی با خشونت کور، انتقام بیقاعده و نفرتپراکنی قومی یا دینی تفاوت دارد.
همچنین بخوانید:
دبیر شورای علمای امامیه بنگلادش: رهبر الهی مردم را به سوی خدا هدایت میکند، نه به سوی خود
وی در همین زمینه تصریح کرد: مخالفت با صهیونیسم سیاسی به معنای دشمنی با یهودیت نیست و نقد سیاستهای آمریکا نیز به معنای دشمنی با مردم آمریکا نیست. مسئله، مقابله با اشغالگری، سلطه، تحریم، تهدید نظامی و حمایت ساختاری از ظلم است. این دقت اخلاقی و علمی، مقاومت را از افراطگرایی جدا میکند و به آن مشروعیت اخلاقی میبخشد.
این استاد حوزه، حقیقتمحوری، مشروعیت اخلاقی، ایثار اجتماعی، کرامت انسانی، وحدت امت و بازدارندگی عقلانی را از شاخصهای مقاومت اهلبیتی برشمرد و گفت: مقاومت اهلبیتی مقاومتی است که از حقیقت دفاع میکند، اخلاق را حفظ میکند، در شرایط فشار نسبت به مظلوم بیتفاوت نمیشود، کرامت انسان را حتی در برابر دشمن رعایت میکند، وحدت امت اسلامی را تقویت میکند و با عقلانیت و تدبیر از امنیت و استقلال جامعه دفاع مینماید.
حجتالاسلام موسوی با اشاره به مسئله فلسطین و تقابل با نظم سلطه اظهار داشت: فلسطین فقط مسئله یک مذهب، یک کشور یا یک جریان سیاسی نیست؛ فلسطین مسئله امت اسلامی و کرامت انسانی است. اگر مقاومت با زبان اهلبیت(ع) بیان شود، نباید تفرقهآفرین باشد، بلکه باید شیعه و سنی را در دفاع از مظلوم، عدالت و کرامت انسانی کنار هم قرار دهد.
وی در ادامه با آسیبشناسی گفتمان مقاومت تأکید کرد: مقاومت اگر از اخلاق جدا شود، خطرناک است؛ اگر از عدالت داخلی جدا شود، ناقص است و اگر از عقلانیت سیاسی جدا شود، پرهزینه و آسیبپذیر خواهد بود. بنابراین مقاومت قرآنی و اهلبیتی باید همزمان اخلاقی، عادلانه، عقلانی، وحدتآفرین و مدافع مظلوم باشد.
حجتالاسلام والمسلمین سید مصطفی موسوی در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: مباهله میدان صدق است، هل أتی میدان ایثار است و مقاومت میدان مسئولیت تاریخی امت در برابر سلطه است. محبت اهلبیت(ع) اگر تنها در احساسات، مراسم و مناسبتها باقی بماند، کامل نیست؛ این محبت زمانی به بلوغ میرسد که به صدق در برابر تحریف، ایثار در برابر خودخواهی، عدالت در برابر تبعیض و مقاومت در برابر سلطه تبدیل شود.
وی در جمعبندی نهایی گفت: پیام مشترک مباهله و هل أتی برای جهان اسلام امروز، صدق در برابر تحریف، ایثار در برابر خودخواهی و مقاومت در برابر سلطه است.
نظر شما